Unabomber: Η ιστορία του πιο διαβόητου βομβιστή της Αμερικής

Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google

Για όσους δεν ξέρουν, ο Ted Kaczynski τρομοκρατούσε την Αμερική για δύο δεκαετίες,  αποστέλλοντας γράμματα-βόμβες σε παραλήπτες που θεωρούσε ότι προωθούσαν την τεχνολογική εξέλιξη και καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος. Η νέα ταινία του Netflix, που βρίσκεται στην κορυφή των charts σε Ελλάδα και εξωτερικό «σκαλίζει» αυτή την ιστορία με δύο διαφορετικά ερωτήματα.

Πώς ένας εξαιρετικά ευφυής νεαρός οδηγήθηκε στην κοινωνική απομόνωση και τελικά στη βία; Και γιατί χρειάστηκε σχεδόν μια εικοσαετία για να τον βρει η αστυνομία; 

Η ταινία προσπαθεί να απαντήσει και στα δύο, μετακινώντας συνεχώς την αφήγησή της ανάμεσα στις έρευνες και στα φοιτητικά χρόνια του Kaczynski. Στην πρώτη «ιστορία» βρισκόμαστε στο Σαν Φρανσίσκο του 1995. Η πράκτορας του FBI Joanne Miller, την οποία υποδύεται η Shailene Woodley, συμμετέχει σε μια έρευνα που έχει φτάσει σε αδιέξοδο. Η αστυνομία διαθέτει ένα ψυχολογικό προφίλ του δράστη, εκείνη όμως θεωρεί ότι το συγκεκριμένο μοντέλο δεν οδηγεί πουθενά. Η δική της ιδέα είναι διαφορετική: αν ο Unabomber έχει αφήσει ένα ίχνος, αυτό βρίσκεται στη γλώσσα του.

Το μανιφέστο του Kaczynski, ένα τεράστιο κείμενο περίπου 35.000 λέξεων με τίτλο "Industrial Society and Its Future", γίνεται έτσι βασικό κομμάτι της έρευνας. Για τη Miller, ο τρόπος με τον οποίο γράφει ο δράστης μπορεί να λειτουργήσει σαν ένα είδος γλωσσικού αποτυπώματος. Η προσέγγιση αυτή έρχεται σε σύγκρουση με τον συνάδελφό της Leo, ο οποίος αντιμετωπίζει με δυσπιστία τη συγκεκριμένη θεωρία.

Η αστυνομική πλευρά της ιστορίας έχει τη γνώριμη μορφή ενός procedural θρίλερ. Οι ερευνητές συγκεντρώνουν στοιχεία, διαφωνούν μεταξύ τους, αναζητούν ένα λάθος που θα τους οδηγήσει στον δράστη και πλησιάζουν σταδιακά την τελική λύση. Η ταινία παρακολουθεί την τελευταία φάση μιας έρευνας που είχε κρατήσει χρόνια, δίνοντας στον θεατή και την απαραίτητη εικόνα για το πώς ο Kaczynski κατάφερε να παραμείνει άφαντος για τόσο μεγάλο διάστημα.

Η δεύτερη αφήγηση πηγαίνει αρκετές δεκαετίες πίσω, στο Harvard του 1950. Εκεί συναντάμε τον Kaczynski στα 16 του,  μια μαθηματική διάνοια που δυσκολεύεται να προσαρμοστεί στον κόσμο γύρω του. Είναι μια περίοδος που η ταινία χρησιμοποιεί για να αναζητήσει τις ρίζες της μετέπειτα ριζοσπαστικοποίησής του. Σε αυτό το κομμάτι βρίσκεται και η πιο ενδιαφέρουσα σχέση της ταινίας. Ο Kaczynski γνωρίζει τον καθηγητή Ψυχολογίας Henry Murray (τον οποίο υποδύεται ο Russell Crowe). Ενώ αρχικά εμφανίζεται ως ένας προσιτός ακαδημαϊκός που αναγνωρίζει γρήγορα τις ικανότητες του νεαρού φοιτητή, σύντομα αντιμετωπίζει τον  Kaczynski ως αντικείμενο πειράματος και η σχέση τους αποκτά άλλη διάσταση. 

Εδώ ο Δανός σκηνοθέτης Janus Metz κάνει κάτι απρόβλεπτο: αντιμετωπίζει την εμπειρία του Kaczynski με τον Murray ως καθοριστικό παράγοντα για τη μετέπειτα πορεία του, παρότι δεν αναφέρεται κάτι τέτοιο από τα πραγματικά πρόσωπα. Η ταινία παρουσιάζει τον Murray ως έναν άνθρωπο που, χωρίς να αντιλαμβάνεται πλήρως τις συνέπειες, συμβάλλει στη διαμόρφωση της σκοτεινής ιδεολογίας του νεαρού φοιτητή. Ο ίδιος ο Kaczynski είχε υποβαθμίσει τη σημασία της συγκεκριμένης μελέτης στη ζωή του. Η ταινία επιλέγει μια διαφορετική εκδοχή και την κάνει βασικό δραματουργικό εργαλείο. Αυτό της επιτρέπει να δημιουργήσει μια καθαρή ιστορία αιτίας και αποτελέσματος, αλλά η ταινία περνάει από το true crime στο fiction.

Επί τη ευκαιρία, την ταινία κρατά ζωντανή ο Russell Crowe. Ο δικός του Murray είναι μια γοητευτική, φιλική παρουσία, που σταδιακά εξελίσσεται σε κάτι πιο σκοτεινό. Ο ηθοποιός δεν χρειάζεται να υπερβάλει για να κάνει αισθητή αυτή την αλλαγή. Ο Jacob Tremblay, από την πλευρά του, δίνει βάθος στην ερμηνεία του νεαρού Kaczynski. Η μεταξύ τους σχέση αποκτά τη μεγαλύτερη ένταση σε μια κρίσιμη αντιπαράθεση, όπου η σύγκρουση των δύο χαρακτήρων αποκτά βάρος.

Από την άλλη, η σκηνοθεσία του Metz κινείται σε μια ασφαλή, γνώριμη αισθητική, ενώ η φωτογραφία και η ατμόσφαιρα δημιουργούν περισσότερο την αίσθηση μιας καλοφτιαγμένης παραγωγής true crime παρά ενός φιλμ που θέλει να εμβαθύνει πραγματικά στην ψυχολογία του ήρωά του.

Αυτό γίνεται πιο εμφανές όσο οι δύο ιστορίες πλησιάζουν η μία την άλλη. Η ταινία έχει στα χέρια της ένα εξαιρετικά δυνατό υλικό: έναν άνθρωπο που πέρασε από ένα κορυφαίο πανεπιστήμιο στην πλήρη απομόνωση και στη συνέχεια σε μια εκστρατεία βομβιστικών επιθέσεων, ενώ ταυτόχρονα δημιούργησε μια ιδεολογία που εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις. Θα μπορούσε να εξετάσει πολύ βαθύτερα το πώς γεννιέται η ριζοσπαστικοποίηση, πού τελειώνει η προσωπική ευθύνη και πού αρχίζει η επιρροή του περιβάλλοντος.

Η έρευνα του FBI προσφέρει το αντίστοιχο αφηγηματικό αντίβαρο: ξέρεις ποιος είναι ο δράστης, αλλά παρακολουθείς τους ερευνητές να προσπαθούν να τον βρουν. Η ταινία δίνει αρκετές πληροφορίες για τις επιθέσεις, εξηγεί την πορεία της έρευνας και προσφέρει ένα καθαρό πλαίσιο για να παρακολουθήσει κανείς την ιστορία. Έτσι, η αφήγηση είναι προσβάσιμη και δεν απαιτεί προηγούμενη γνώση της υπόθεσης.

Η υπόθεση του Unabomber είναι ένα πραγματικά σύνθετο ψυχολογικό και πολιτικό δράμα. Η ταινία προτιμά μια πιο απλοϊκή διαδρομή, από τον ευφυή και απομονωμένο φοιτητή στον άνθρωπο που αποφασίζει να επιτεθεί στην κοινωνία που θεωρεί υπεύθυνη για την αποξένωσή του, Αξίζει λοιπόν να τη δει κάποιος αν τον ενδιαφέρει η ίδια η υπόθεση, η διαδικασία με την οποία το FBI έφτασε στον Kaczynski ή η σχέση του με τον Murray. Αν όμως ζητούμενο είναι μια πραγματικά βαθιά ματιά στο πώς ένας άνθρωπος φτάνει στη βία και στη ριζοσπαστικοποίηση, η ταινία είναι λίγο «δοκιμή και λάθος». Έχει μπροστά της μια ιστορία γεμάτη δύσκολες ερωτήσεις και επιλέγει συχνά τις πιο εύκολες απαντήσεις. Το αποτέλεσμα βλέπεται χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία, όμως δύσκολα θα μείνει στο μυαλό σου για πολύ.

Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google